Nieuw MTEC in Snesi Kondre moet goudsector verduurzamen

Het MTEC maakt deel uit van het EMSAGS-project (Improving Environmental Management in the Mining Sector of Suriname, with Emphasis on Artisanal and Small-Scale Gold Mining), dat zich richt op verbetering van het milieubeheer in de mijnbouwsector, met nadruk op kleinschalige goudwinning.

“Als je praat over verduurzaming en in je nationaal actieplan voor de kleinschalige goudsector staat opgenomen dat je als land kwikgebruik wilt uitfaseren, dan moet je de sector ook alternatieven kunnen aanbieden”, benadrukte projectmanager Sandra Bihari tijdens de opening. Daarom zijn de MTEC’s opgezet, waar niet alleen mijnwerkers maar gehele gemeenschappen worden getraind en geïnformeerd over duurzamere manieren van goudwinning.

Bij de opening waren aanwezig onder anderen de ministers David Abiamofo van Natuurlijke Hulpbronnen (NH) en Patrick Brunings van Olie, Gas en Milieu (OGM), de Franse ambassadeur Nicolas de Lacoste, mevrouw Vanuessa Gefferie, directeur van de Nationale Milieu Autoriteit (NMA), vertegenwoordigers van de UNDP Suriname, districtscommissaris Fulgence Javinde en de heer Erwin Kamil, voorzitter van het Small Scale Miners Platform Paamaka, tevens vertegenwoordigder van het tradioneel gezag.

Naast technische vernieuwing voor de sector voorziet het EMSAGS ook in versterking van de capaciteit van belangrijke stakeholders. Dat zijn onder andere het ministerie van Natuurlijke Hulpbronnen (NH), de NMA, de Geologische Mijnbouwdienst (GMD) en de Ordening van de Kleinschalige Goudsector (OKGS).

Bijdragen aan ommekeer

Milieuminister Patrick Brunings sprak bij de opening van het MTEC in Snesi Kondre van een “bijzondere dag”. Het was voor hem de tweede keer in korte tijd dat hij het gebied bezocht. Eerder deed hij dat via de lucht, een ervaring die diepe indruk maakte. “Ik ben zelden emotioneel. Maar toen ik over dit gebied vloog, heeft dat mij verschrikkelijk geraakt als Srananman,” zei hij over de grootschalige milieugevolgen van kleinschalige goudwinning, die vanuit de lucht nog indringender zichtbaar zijn.

“Het gaat anders moeten. Dat zeggen we al een tijd lang, maar als we nu niet ingrijpen, dan wordt het onomkeerbaar”, waarschuwde minister Brunings. Over het MTEC zei hij: “Ik denk dat we met zo’n centrum kunnen bijdragen aan die ommekeer. We moeten in dit gebied het voorbeeld worden van hoe het anders kan.”

Samenwerking en toenadering

Brunings legde de nadruk op samenwerking tussen alle stakeholders. Hoewel handhaving belangrijk blijft, wordt met de MTEC’s bewust gekozen voor een aanpak gericht op samenwerking en toenadering. Mijnwerkers krijgen trainingen op locatie, waarbij instructeurs het veld ingaan om kennis te delen over efficiënter en milieuvriendelijker werken. Snesi Kondre ligt in een regio waar kleinschalige goudwinning een belangrijke bron van inkomsten is en voorzieningen schaars zijn. Door het centrum juist daar te vestigen, wordt beoogd sneller impact te maken.

Minister Abiamofo van NH wees op het schrijnende gebrek aan ‘alternatieve werkgelegenheid’ als groot struikelblok, waardoor de kleinschalige goudsector voor veel lokale bewoners een noodgedwongen en belangrijke inkomstenbron blijft. “Je moet de mensen een alternatief aanbieden, niet alleen op het gebied van werkgelegenheid, maar ook voor kwikvrije goudwinning. En als ik dat alternatief heb geboden, dan is het tot hier en niet verder”, zei Abiamofo.

Sociale dienstverlening

Ook op het gebied van sociale dienstverlening worden de lokale gemeenschappen versterkt. In samenwerking met partners zoals Newmont Suriname en Stichting Lobi Health Center worden gezondheidsdiensten naar het gebied gebracht, met speciale aandacht voor reproductieve zorg. Tegelijkertijd krijgt de gemeenschap betere toegang tot overheidsdiensten: een politiepost wordt ingericht en het multifunctioneel centrum van de Surinaamse overheid, dat direct tegenover het MTEC ligt, biedt diensten zoals burgerzaken, juridische ondersteuning en politiezorg.

Het MTEC in Snesi Kondre bouwt voort op de ervaringen van het eerste centrum in Brownsweg, te district Brokopondo, dat sinds 2023 operationeel is. Aan elk MTEC wordt een demonstratiesite gekoppeld: Brokopondo kreeg in 2024 een site voor kwikvrij mijnen bij Compagnie Kreek. Daar wordt binnenkort een nieuwe demonstratiesite opgezet als ‘follow-up’, in samenwerking met Zijin Rosebel Gold Mines en Kamp Mining. Ook in het Paamakagebied zal een ‘demo site’ worden opgezet.

Het MTEC is gevestigd in een gerenoveerd gebouw van de voormalige School of Mining and Mineral Processing en is uitgerust met zonne-energie en regenwateropvang. Hiermee wordt duurzaamheid niet alleen besproken, maar ook concreet toegepast. Met de ingebruikname van het MTEC in Snesi Kondre wordt een volgende stap gezet in de verduurzaming van de kleinschalige goudsector, met de intentie om deze aanpak in de toekomst naar andere gebieden uit te breiden.